Lt. Bryan Jones; 1923- 2017

Brian Jones urodził się 29 kwietnia 1923 w niewielkiej wiosce Glencoe w prowincji Natal w Południowej Afryce.  W 1941 roku ukończył szkołę i jako dziewiętanastolatek w lutym 1942 ochotniczo wstąpił do lotnictwa południowoafrykańskiego gdzie został skierowany na kurs rekrucki do  66 Air School w  Lyttleton. Po ukończeniu kilkutygodniowego szkolenia naziemnego w marcu lub kwietniu  rozpoczął naukę podstawowego pilotażu w Air School w East London. Prawdopodobnie nie uzyskał wystarczająco dobrych wyników co spowodowało, że 20 czerwca 1942 skierowany został na kurs obserwatorów lotnictwa w Youngspield. Po ukończeniu kursu, uzyskaniu „skrzydełek” nawigatora oraz promocji do stopnia 2nd- Lieutenant 21 września 1943 otrzymał przydział do Bazy Lotniczej SAAF w Kairze. 15 grudnia 1943 roku Bryana Jonesa skierowano do 24 Dywizjonu Bombowego, który przezbrajał się właśnie w  samoloty Martin Marauder II. Po dwumiesięcznej służbie, 20 lutego 1943 Lt Jones zameldował się w 1675 Heavy Conversion Unit w Lydda w Palestynie gdzie następowało kompletowanie, zgrywanie i przeszkolenie załóg przeznaczonych do 31 Dywizjonu Bombowego Ciężkiego Południowoafrykańskich Sił Powietrznych wyposażonego w amerykańskie samoloty bombowe Consolidated B-24 Liberator. Lt. Bryan Jones wziął udział w pierwszej akcji bojowej 31 Dywizjonu SAAF już  4 marca 1944 po zaledwie 3 tygodniach szkolenia na samolotach B-24 Liberator. Pierwszy lot bojowy na stanowisku nawigatora w załodze maj. Moutona, polegający na zrzucaniu ulotek na okupowaną Kretą został przerwany 45 minut przed osiągnięciem celu. Kolejne zadanie, dzień później bo 5 marca 1944 zostało uwieńczone sukcesem, załoga mjr. Moutona po siedmio i pół godzinnym locie w trakcie którego zrzuciła ulotki nad Grecją wróciła do bazy w Lyddzie.  Od 20 marca do 9 kwietnia 1944 Lt. Jones ukończył 41 Kurs Fotografowania i Interpretacji Zdjęć Lotniczych w  Szkole Fotografii Lotniczej na Bliskim Wschodzie. Po ukończeniu  szkolenia 15 maja 1944 roku Brian Jones wraz załogą Lt. Klette (miał w tym składzie latać już do końca służby) Liberatorem „J” przeleciał na lotnisko operacyjne 31 Dywizjonu znajdujące się około 40 kilometrów od Kairu, noszące kodową nazwę „Kilo 40”.  Po dwóch zapoznawczych lotach 20 i 22 maja 1944 przyszedł czas na prawdziwe akcje bojowe. 31 maja 1944 załoga Lt. Klette wykonała nocny nalot na greckie lotnisko wojskowe w Heraklionie bronione silnym ogniem przeciwlotniczym zaś 3 czerwca 1944 bombardowano port w Heraklionie.  20 czerwca 1944 nastąpiła kolejna przeprowadzka Dywizjonu tym razem już do Europy do środkowych Włoch. W okolicy miejscowości Foggia na rozległych polach, kilkanaście kilometrów od Adriatyku wybudowano kilka lotnisk, z których 31 Dywizjonowi przypadła baza w miejscowości Celone znajdującej się ok. 10 kilometrów na północ od Foggii.  21 czerwca 1944 a więc już na drugi dzień po przybyciu do Celone  rozpoczęli loty zapoznawcze i testowe. 25 czerwca 1944 Dywizjon rozpoczął w ramach 2 Skrzydła SAAF loty bojowe na bombardowanie rumuńskich pól naftowych i rafinerii. Tej nocy Lt. Bryan Jones w składzie załogi Lt. Klette wziął udział w nalocie na rafinerię w pobliżu Budapesztu mocno bronionej przez artylerię przeciwlotniczą. Trzy dni później, 28 czerwca 31 Dywizjon zaatakował magazyny ropy w rumuńskiej miejscowości Giurgiu nieopodal Bukaresztu. Był to jeden z „czarnych dni” Dywizjonu który stracił 21 lotników- załogi 3 samolotów zestrzelonych przez artylerię przeciwlotniczą oraz niemieckie nocne myśliwce. Po kilku dniach przerwy w lotach bojowych załoga Lt. Klette skierowana została do bombardowania dróg transportowych w południowej Francji w okolicach miejscowości Valence. Siedmio i półgodzinny lot przebiegł spokojnie bez kontaktu z nieprzyjacielem.  Kolejne loty bojowe 9 sierpnia 1944 bobmardowano rumuńska rafinerię w Ploesti a 10 sirpnia Lt. Jones uczestniczył w akcji minowania Dunaju w ramach bardzo niebezpiecznej operacji "Gardening". 13 sierpnia 1944r zaloga Lt. Klette wraz 7 innymi została wyznaczona do lotu ze zrzutem zaopatrzenia powstańcom warszawskim. Samolot po zrzuceniu ładunku w okolicach placu Krasińskich dostal się pod celny ogień niemieckiej artylerii przeciwlotniczej. Dwa unieruchomione silniki uniemożliwiły powrót do bazy i zmusiły pilota do awaryjnego lądowania. Miejscem w którym wylądował okazało się znajdujące się w niemieckich rękach lotnisko Okęcie. Załoga została wzięta do niewoli, przesłuchana i wkrótce przekazana do obozów jenieckich. W obozie Stalag III Lt. Jones doczekał wyzwolenia przez Armię Czerwoną. Przyżycia związane z tą ostatnią akcją wywołały u niego potrzebę wdziczności Opatrzności za ocalenie życia. Po powrocie do RPA został pastorem i w ten sposób wypełnił zobowiązanie dane Bogu na polskiej ziemi. Był czestym gościem w Polsce, był również chyba najbardziej znanym z lotnikow 31 Dywizjonu Bombowego. Jego wspomnienia można znaleźć w wielu opracowaniach i filmach. Ostatni raz był w Polsce na obchodach 74 Rocznicy Powstania Warszawskiego. Zmarł 17 lutego 2017. Odznaczony był Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Powstania Warszawskiego oraz Orderem Zasługi RP.

Lt. Bryan Jones, Bliski Wschód 1944.

Załoga B-24 Liberatora EW105: Siedzą od lewej do prawej: Lt. Alf Faul, drugi pilot; Lt. Bob Klette, pierwszy pilot; Lt. Bryan Jones, nawigator /bombardier; Stoją od lewej do prawej: AOII Herbert Brown (zmarł z ran 14/08/1944), górny strzelec; AOII Eric Winchester, radiooperator; AOII Henry Upton, tylny strzelec.

B-24 Liberator EW105G po awaryjnym lądowaniu na Okęciu. 14.08.1944.